16
Oct

Νομός Καστοριάς

Νομός Καστοριάς

Με ρίζες στο αρχαίο κρατίδιο της Ορεστίδος, με όνομα υιοθετημένο απο τον Μακεδόνα γιό του Δiα Κάστορα και πλούσια βυζαντινή και μεταβυζαντινή κληρονομιά, ο νομός Καστοριάς ζει σε μέσο υψόμετρο 774 μ.

Διαθέτει μια υπέροχη λίμνη για αθλητικές δραστηριότητες, ορεινούς όγκους και χιονοδρομικό κέντρο για πεζοπορία και σκι, πλούσια αγροτική παραγωγή που ενισχύουν τα νερά του Αλιάκμονα και βέβαια την παραδοσιακή ενασχόληση με τη γούνα που έχει κάνει γνωστή την Καστοριά στα πέρατα του κόσμου.

Ξεχάσαμε κάτι; Ναι, την ασταμάτητη χαρά της γιορτής όπως αυτή εκφράζεται από το επταήμερο πρωτοχρονιάτικο καρναβάλι τους, τα “Ραγκουτσάρια” αλλά και το καλοκαιρινό river party στο Νεστόριο.

 

Περιήγηση στο Νομό

Άργος Ορεστικό: Να επισκεφθείτε τη βυζαντινή εκκλησία του Αγ. Γεωργίου, τα τείχη της ρωμαϊκής πόλης και τα ίχνη αρχαίου οικισμού.

Δισπηλιό: Παραλίμνιο χωριό, 7 χλμ. από την Καστοριά με υπολείμματα πασσαλόκτιστου λιμναίου νεολιθικού οικισμού.

Βογατσικό: Χτισμένο πάνω σε δασωμένους λόφους, με ωραία σπίτια και πανηγύρι στις 21 Μαϊου.

Επταχώρι: Σε υψόμετρο 880 μ. πνιγμένο σε δάση από έλατα και οξιές, διαθέτει το μοναστήρι του Αγ. Γεωργίου από τον 12ο αιώνα.

Κλεισούρα: στο μικρό χωριό κυριαρχεί το γυναικείο μοναστήρι της Γέννησης της Θεοτόκου που χτίστηκε γύρω στο 1600 από τον Κλεισουριώτη μοναχό Ησαϊα. Ο ναός περιβάλλεται από ένα διώροφο κτίριο με μαγειρείο, φούρνους, βρύση, ηγουμενείο, βιβλιοθήκη και επιτροπείο. Αξιόλογα τα πανηγύρια που γίνονται στις γιορτές της Παναγίας (15 Αυγούστου και 8 Σεπτεμβρίου).

Ασπροκκλησιά: Μικρό χωριό στα νότια του νομού. Αξίζει να επισκεφθείτε το απολιθωμένο (για 20 εκατομμύρια χρόνια) δάσος του.

Νεστόριο: Έχει ως αξιοθέατα την εκκλησία των Ταξιαρχών και το Μοναστήρι της Παναγίας της Τσούκας αλλά πρέπει να είστε εκεί τον Αύγουστο για να συμμετάσχετε στο river party στον Αλιάκμονα.

Σπήλαια: Στα βραχια γύρω από τη λίμνη υπάρχουν πολλές και εντυπωσιακές σπηλιές για επίσκεψη όπως η σπηλιά του Δράκου, η Τρύπα του Παταράγκου, η Γκαλιότρυπα, το Πηγάδι της Μαυριώτισσας, η Γκολοπίντσα κ.α.

Χιονοδρομία: Από το Δεκέμβριο έως το Μάρτιο λειτουργεί στο Βίτσι, σε υψόμετρο 1.800 μ. χιονοδρομικό κέντρο με μία πίστα, λιφτ και μικρό καταφύγιο.

 

Η Περιήγηση στην πόλη

 

Καστοριά

Χτισμένη πάνω σε χερσόνησο στη δυτική όχθη της λίμνης, η Καστοριά έχει να επιδείξει στον επισκέπτη τη βυζαντινή της ταυτότητα με τουλάχιστον 40 εκκλησίες της περιόδου αυτής, τα τείχη που έχτισε ο Ιουστινιανός και το βυζαντινό μουσείο (στην πλατεία Δεξαμενής) με εικόνες του l2ου αιώνα.

Επισκεφθείτε οπωσδήποτε τις βασιλικές του l0ου αιώνα  Άγ. Ανάργυροι, Άγ. Στέφανος, Ταξιάρχης, την Παναγία την Κουμπελίδικη του llου αιώνα και τον Άγ. Νικόλαο του Κασνίτζη του l2ου αιώνα.

Τα 21 αρχοντικά που βρίσκονται διάσπαρτα στην πόλη είναι κτίσματα του l6ου και του l7ου αιώνα – δείγματα λαϊκής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής των νεότερων χρόνων.

‘Ενα από αυτά, το αρχοντικό του Νεράντζη Αiβάζη λειτουργεί ως Λαογραφικό Μουσείο. Πρωτότυπη κι ενδιαφέρουσα είναι η ιδιωτική έκθεση βυζαντινών μνημείων με αναπαραστάσεις βυζαντινών μνημείων, εκκλησιών, αρχοντικών, βιτρώ καθώς και του Λιμναίου Οικισμού.

Ο παραλίμνιος περίπατος θα σας γοητεύσει με τους κύκνους και τα Καστοριανά “καράβια”. Πανοραμική θέα της πόλης και της λίμνης θα απολαύσετε από τον Προφήτη Ηλία, όπου λειτουργεί Αναψυκτήριο του Συλλόγου Φίλων του Περιβάλλοντος.

 

Γευθείτε:

Ψάρια: Πέστροφες, γριβάδια, πέρκες και γουλιανοί, ψαρεμένα από τη λίμνη, σας περιμένουν στα ψαραδικα και στις ταβέρνες.

Τσίπουρο: Η αμπελουργική δύναμη της σημερινής Καστοριάς είναι φθίνουσα, μπορείτε όμως να δοκιμάσετε καταπληκτικό τσίπουρο που είναι και πιο διαδεδομένο από το κρασί προφανώς λόγω καιρικών συνθηκών. Έχει δε τη δική του γιορτή το Δεκέμβριο στη Λιθιά.

Ντολμάδες: Με λάχανο τουρσί, μοιάζουν πολύ με τα κοζανίτικα γιαπράκια.

 

Προμηθευθείτε:

Γουναρικά: Η τέχνη της επεξεργασίας της γούνας στην Καστοριά είναι γνωστή από τα βυζαντινά χρόνια αν και υπάρχει η άποψη της χρήσης της ως μέσο ντυσίματος απο την αρχαιότητα. Είναι λοιπόν φυσικό να αναζητήσετε προς αγορά οποιαδήποτε γούνινη εφαρμογή θελήσετε, σε πολύ προσιτές τιμές.

Υφαντά: Βελέντζες, φλοκάτες, κιλίμια, κάλτσες και σαγιάκια (υφάσματα) κατασκευάζονται παραδοσιακά στο ’ργος Ορεστικό και αποτελούν μια πολύ καλή και ζεστή αγορά.

 

ΚΑΣΤΟΡΙΑΝΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

Μια ευχάριστη και πολύ εύθυμη εικόνα δημιουργούν στην πόλη της Καστοριάς οι εορταστικές εκδηλώσεις “ΡΑΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ”.  Πρόκειται για ένα τριήμερο εκδηλώσεων καρναβαλιού, που αρχίζουν την ημέρα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και ολοκληρώνονται στις 8 Ιανουαρίου, την ημέρα της Αγίας Δομνίκης. Το έθιμο και η καταγωγή αυτού του εθίμου εντοπίζονται στην αρχαιότητα, από την οποία μέσω Ρώμης και Βυζαντίου μεταφέρθηκε στις μέρες μας.

Είναι πολύ πιθανό το όνομα να προέρχεται από το λατινικό ROGATORES = ΖΗΤΙΑΝΟΙ, που πολύ εύστοχα προσδιορίζει την ιδιότητα αυτού που συμμετέχει στην ομάδα των μεταμφιεσμένων.   Υπάρχει η συνήθεια, οι μεταμφιεσμένοι να ζητούν διάφορα δώρα από τα σπιτικά που επισκέπτονται σε ανταπόδοση της συνεισφοράς τους στην απομάκρυνση του κακού πνεύματος. Έτσι ακόμη και το όνομα, μας οδηγεί στον εντοπισμό του εθίμου στην αρχαιότητα.

 

ΤΟ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟ

Τα “ΡΑΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ” είναι εορταστικές εκδηλώσεις καρναβαλιού, από τις τελευταίες του Δωδεκαημέρου. Το σημερινό Δωδεκαήμερο συμπίπτει χρονικά με τις αρχαίες εθνικές πανηγύρεις, που τελούνταν στα πλαίσια της Διονυσιακής λατρείας.

 

Η ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ

Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της λατρείας αυτής ήταν οι μεταμφιέσεις , οι οποίες μεταφέρθηκαν και στις γιορτές του καρναβαλιού, παρά την αντίδραση της εκκλησίας.

Οι συμμετέχοντες στις εκδηλώσεις μεταμφιέζονταν σε ζώα (αγελάδες, ελάφια, τράγους, καμήλες) ή άλλαζαν φύλλο ( οι άνδρες μεταμφιέζονταν σε γυναίκες και οι γυναίκες σε άνδρες).

Κατά τη Βυζαντινή περίοδο υπήρχε η ρητή απαγόρευση των μεταμφιέσεων σε ζώα. Έτσι διατηρήθηκαν περισσότερο πιο ήπιες μορφές μεταμφιέσεων.

Στα χειμερινά ΔΙΟΝΥΣΙΑ υπήρχε Θίασος μεταμφιεσμένων οι οποίοι εγύριζαν στους συνοικισμούς και περιέπαιζαν με σκωπτικό τρόπο τους πάντες, όπως ακριβώς γίνεται και σήμερα κατά τη διάρκεια των Καστοριανών Ραγκουτσαριών.

Όμως η Διονυσιακή Λατρεία είχε και άλλα χαρακτηριστικά στοιχεία, τα οποία δεν διατηρήθηκαν όλα, επειδή ο συμβολισμός τους δεν έρχονταν σε αρμονία με την επίσημη θρησκεία, την Χριστιανική.  Είναι εκπληκτικό το πώς άντεξαν στο χρόνο και διασώθηκαν, η συνήθεια της μεταμφίεσης και το εύθυμο στοιχείο σε κλίμα χαράς και πανηγυρισμού.

Ένα συμβολικό στοιχείο που διατηρήθηκε, είναι αυτό της αναζήτησης δώρων από την πλευρά των μεταμφιεσμένων. Με αυτόν τον τρόπο εξαγοράζεται η προσφορά τους στην απομάκρυνση των κακών πνευμάτων, που ταλαιπωρούν κάποιο σπιτικό. Για να γίνει αυτό, βασική προϋπόθεση είναι οι μεταμφιεσμένοι να φέρουν προσωπίδα, μάσκα, η οποία θα τρομάξει το κακό.

 

ΟΛΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ

Όμως πέρα από τη σύνδεση με την αρχαιότητα, οι εορταστικές εκδηλώσεις των

Καστοριανών Ραγκουτσαριών, δίνουν ένα ξεχωριστό χρώμα στην πόλη της Καστοριάς. Είναι ένα ξέσπασμα και μία εκτόνωση. Μία αποθέωση ορμών, της ξέφρενης χαράς, του κεφιού και του γλεντιού, και ταυτόχρονα ένας εξαγνισμός και μια ανανέωση δυνάμεων έως τον επόμενο χρόνο.

Στα Ραγκουτσάρια παίρνουν μέρος όλοι οι Καστοριανοί – άνδρες και γυναίκες – μικροί και μεγάλοι, σε μπουλούκια, το καθένα με τα δικά του όργανα, που γλεντούν με χίλιων λογιών μεταμφιέσεις στους δρόμους, μέσα σε έναν αληθινό πανζουρλισμό, χωρίς κοινωνικές διακρίσεις.

 

Η ΠΑΤΕΡΙΤΣΑ

Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται την τρίτη ημέρα την “Πατερίτσα”. Νωρίς το απόγευμα παρελαύνουν όλα τα μπουλούκια που χορεύοντας σατυρίζουν πρόσωπα και πράγματα, καθώς και επίκαιρα γεγονότα με μια πηγαία εφευρετική πρωτοτυπία. Τα καλύτερα από αυτά βραβεύονται από τον Δήμο Καστοριάς, που έχει και όλη την ευθύνη της οργάνωσης του τριημέρου.

Τα μπουλούκια και ο κόσμος καταλήγουν στο Ντολτσό – παλιά μεσαιωνική πλατεία που έπαιξε σημαντικό ρόλο επί Τουρκοκρατίας στην ενότητα του λαού και τη διατήρηση των εθίμων – όπου μέσα σε ένα οργιαστικό ξεφάντωμα συναγωνίζονται μεταξύ τους ποιό να καλύψει το άλλο με τη μουσική του.

 

ΓΝΗΣΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

Τα “ΡΑΓΚΟΥΤΣΑΡΙΑ” της Καστοριάς δεν είναι έθιμο ξενόφερτο όπως το καρναβάλι της Αποκριάς που γιορτάζεται σε άλλα μέρη. Είναι το πιο γνήσιο ελληνικό καρναβάλι και σας προσκαλούμε όλους να επισκεφθείτε την πόλη μας στις 6, 7, και 8 Ιανουαρίου για να το γιορτάσετε μαζί μας.